Community of Practice #33

การจัดการความรู้ การอบรมนพลักษณ์ 22 -24 พฤษภาคม 2560  โดย คณะวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยราชภัฏภูเก็ต 

กลยุทธ์การเรียนรู้ตนเองและผู้อื่น เพื่อพัฒนาตนเองและทีมงานด้วย “นพลักษณ์”

ในยุคโลกาภิวัตน์ การพัฒนาองค์การเป็นสิ่งสำคัญ และจำเป็นยิ่งของทุกองค์การที่ต้องการก้าวสู่การเป็นผู้นำเหนือคู่แข่งเพื่อความอยู่รอด รุ่งเรือง และยั่งยืนนพลักษณ์ หรือ Enneagram เป็นศาสตร์อัจฉริยะที่มีความล้ำลึกและลึกซึ้งเกี่ยวกับมนุษย์มานานกว่า 2,000 ปี ที่สามารถแยกแยะมนุษย์ออกมาได้ 9 ลักษณ์/ แบบ
(9 Types) โดยแต่ละลักษณ์สามารถสะท้อนให้เห็นลักษณะ และพฤติกรรมของแต่ละบุคคลได้อย่างน่าทึ่ง
นพลักษณ์จะช่วยให้เราสามารถนำมาประยุกต์ใช้เพื่อการพัฒนาตนเองด้วยการเรียนรู้ตนเองและผู้อื่นรวม ทั้งเพื่อการสร้างเสริมการทำงานเป็นทีมให้เกิดขึ้นในองค์การ

 

โดยในการอบรมครั้งนี้ คณาจารย์คณะวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยราชภัฏภูเก็ต สามารถค้นพบตนเอง เพื่อการเรียนรู้และการปรับปรุงตนเอง ตลอดจน เรียนรู้ลักษณะและบุคลิกภายในเบื้องต้นของบุคคล 9 แบบ : Perfectionist, Giver, Performer, Romantic, Observer,Questioner, Epicure, Boss and Mediator เพื่อเข้าใจพฤติกรรมของผู้อื่นเพื่อเป็นพื้นฐานในการสร้างเสริมมนุษยสัมพันธ์ และการทำงานเป็นทีม และสามารถนำไปสู่การประยุกต์ใช้เชิงจิตตปัญญา ให้แก่ผู้เข้าร่วมอบรมในกระบวนการจัดการเรียนการสอนและการลงพื้นที่ทำงานวิจัยได้เป็นอย่างดี

Enneagram คืออะไร?

Enneagram ผังมนุษย์ 9 บุคลิก   Enneagram (อ่านว่า เอเนอาแกรม หรือจะ เอเนแกรม ไปเลยก็ได้) เป็นแผนภาพอธิบายความสัมพันธ์ของมนุษย์ทั้ง 9 บุคลิก (ซึ่งในบทความนี้พี่น้องจะพูดถึงแค่ลักษณะของแต่ละบุคลิก ไม่ลงลึกถึงความสัมพันธ์ของแต่ละบุคลิกนะคะ)

ประโยชน์ของมันมีหลายอย่าง เช่น เอาไว้สังเกตพฤติกรรมคนรอบตัวเรา เพื่อจะได้เตรียมการรับมือได้ถูก หรือเอาไว้ทำความเข้าใจพฤติกรรมไม่ดีของคนบางคน เมื่อเราเข้าใจ ก็จะได้ไม่ต้องไปถือโทษโกรธเขา จะเอาไว้สังเกตพฤติกรรมตัวเองก็ได้ เพื่อดูว่าเรามีข้อดีข้อด้อยตรงไหน และเราควรปรับปรุงหรือระวังอะไรบ้าง

  1. The Reformer นักเป๊ะเวอร์

นักเป๊ะเวอร์ หรือ คนสมบูรณ์แบบ (Perfectionist) ก็คือคนที่ทำอะไรก็ต้องให้มันถูกต้องตรงเผง เป๊ะ เนี้ยบทุกระเบียดนิ้ว ทุกอย่างต้องเลิศ คนแบบนี้มีมาตรฐานของตัวเอง (ซึ่งสูงกว่าคนทั่วไป) และมักจะคอยวัดความเป๊ะของตัวเองกับความเป๊ะของคนอื่นบ่อยๆ

คนกลุ่มนี้เป็นคนรักความงดงาม ความสะอาด เป็นระเบียบ ความยุติธรรม ความสัตย์จริง ยึดมั่นในกฎระเบียบ หลักเกณฑ์และวิธีการ ซึ่งบางทีก็มากเกินไปจนทำให้คนอื่นรู้สึกอึดอัด

เวลามีปัญหาอะไร พวกเป๊ะเวอร์จะเผชิญหน้ากับปัญหาตรงๆ คิดวิเคราะห์ และแก้ปัญหานั้น

คนที่เป๊ะเวอร์แบบสุดโต่ง มักมีอารมณ์รุนแรงและเคร่งครัดมาก

  1. The Helper ผู้ช่วยเหลือ

ตามชื่อเลย คนกลุ่มนี้รักการช่วยเหลือคนอื่น ชอบเป็นที่รัก ชอบแสดงความรักเอื้ออาทรต่อผู้อื่น เป็นคนที่แสดงออกทางอารมณ์มาก มีความสุขก็หัวเราะ เศร้าก็ร้องไห้ แต่ไม่ใช่คนอ่อนไหว แค่รู้สึกอย่างไรก็จะแสดงออกไปอย่างนั้น

ผู้ช่วยเหลือ แคร์เรื่องความรู้สึกของผู้อื่น สนใจเรื่องการสร้างความสัมพันธ์อันดี ถ้าเราเครียด คนกลุ่มนี้จะนั่งข้างเราแล้วปลอบเราว่าไม่เป็นไร (แต่ไม่ได้หมายความว่าคนกลุ่มนี้จะให้ความช่วยเหลืออะไรที่เป็นประโยชน์ได้ตลอด)

แต่ด้านลบของผู้ช่วยเหลือก็มีเหมือนกัน ถ้าหากคนกลุ่มนี้อยู่ในภาวะเครียด ไม่สบอารมณ์ จะเผยด้านมืด คือจะช่วยเพื่อหวังผล เช่น ช่วยเหลือผู้อื่นเพื่อให้เห็นว่าตัวเองมีความสำคัญ อยากให้คนอื่นยอมรับ

  1. The Motivator นักแข่ง

คนกลุ่มนี้แสวงหาการยอมรับเหมือน ผู้ช่วยเหลือ แต่ด้วยวิธีการคนละแบบ พวกเขาจะเน้นไปที่การทำอะไรให้สำเร็จสักอย่างเพื่อให้คนชื่นชม คนพวกนี้มีความเคารพในตัวเองสูง มั่นใจในตัวเอง รู้สึกดีถ้ามีคนติดตามด้วยความชื่นชม คือทำดีเพื่อให้คนประทับใจเฉยๆ ไม่ได้สนผลของการทำดีนั้นๆ

ผู้เป็นแรงจูงใจมีทักษะในการเป็นผู้นำ ช่างพูด ช่างสังเกต รู้จักจับจุดแล้วเอามาพูดเพื่อเกลี้ยกล่อมได้ง่ายๆ บางทีก็พูดมากเกินไปจนดูเหมือนโม้ โอ้อวด สนใจแต่เรื่องของตัวเอง แต่บางทีก็ไม่ได้เก่งจริงอย่างที่พูดเท่าไร

คนพวกนี้แม้จะเป็นผู้นำ แต่ไม่ได้มีความคิดริเริ่มสร้างสรรค์ แค่เห็นว่าอะไรที่คนอื่นทำมาแล้วดี ก็ทำตาม

  1. The Individualist อาร์ตตัวแม่

คนกลุ่มนี้คือศิลปินที่มีความเป็นตัวของตัวเองสูง อารมณ์อ่อนไหว ละเอียดอ่อน ชอบอยู่กับตัวเอง โอนอ่อนผ่อนปรน ด้วยความที่สนใจเรื่องอารมณ์ ความรู้สึกมากกว่าสิ่งอื่นใด ทำให้เวลาคนพวกนี้ทุกข์ใจ หรือมีคำถามเกี่ยวกับอารมณ์ของตัวเอง ก็มักจะใช้เวลาไปกับการ “คิด” แต่ไม่ได้คิดแบบนักวิทยาศาสตร์ คือคิดแบบศิลปินว่าถ้าฉันเศร้า ฉันจะแสดงออกมายังไงให้คนเห็นเป็นรูปธรรมมากที่สุด

พอคิดได้ดังนั้น คนกลุ่มนี้ก็เลยเลือกแสดงออกมาในงานศิลปะ เศร้ามากๆ ก็เขียนบันทึกระบายความเศร้าเลย เครียดมากๆ ก็นั่งวาดรูป ใส่สีแรงๆ เพื่อแสดงอารมณ์อันรุนแรงของตน ตกหลุมรักใครก็แต่งเพลงให้คนๆ นั้น บอกเล่าความรู้สึกผ่านเสียงดนตรี

ในเรื่องความสัมพันธ์ คนกลุ่มนี้ถ้ามีความรัก ก็จะหวานกับคนรักจนเอียน แล้วพอความรักมันไม่น่าสนใจก็จะเปลี่ยนไปหาความรักใหม่ๆ

  1. The Thinker นักคิด

คนกลุ่มนี้ไม่เหมือนอาร์ตตัวแม่ เพราะเป็นนัก “คิด” แบบมีเหตุผล คิดวิเคราะห์ด้วยหลักการต่างๆ คนกลุ่มนี้จึงเป็นกลุ่มที่ฉลาดที่สุด รักสันโดษ รักความเป็นส่วนตัว แต่ก็อยากรู้อยากเห็น นิสัยแบบนักวิทยาศาสตร์แท้ๆ ชอบหยิบเอาปัญหามาคิดวิเคราะห์ สังเกตการณ์ ไม่เชื่ออะไรง่ายๆ จนกว่าจะพิสูจน์ได้ว่าเป็นความจริง

คนกลุ่มนี้พึ่งตัวเองเป็นหลัก (เพราะรักสันโดษ เลยไม่อยากให้ใครมายุ่งด้วย) บางทีก็เก็บตัวมากไปจนอาจดูแปลกแยก ปลีกวิเวกมากไป คิดสวนกระแสมากไปจนใครๆ เขามองว่าบ้า

ยกตัวอย่างง่ายๆ ก็นักวิทยาศาสตร์ชื่อดังทั้งหลายแหล่ที่คิดทฤษฎีใหม่ๆ เพื่อแย้งความเชื่อผิดๆ คนกลุ่มนี้มักจะถูกสังคมมองว่าแปลก สติไม่ดี มักเข้าสังคมไม่ค่อยได้

  1. The Loyalist ผู้ภักดี

คนกลุ่มนี้มีความซื่อสัตย์ เสียสละ ไว้ใจได้ และก็ไว้ใจคนอื่นง่ายเช่นกัน พวกเขาจะรู้สึกปลอดภัยถ้าต้องอยู่กับคนที่มีความคิดเหมือนกัน (ก็ไว้ใจได้นี่) และชอบวิเคราะห์คน ประเมินว่าคนๆ หนึ่งน่าไว้ใจมากแค่ไหน

ถ้าหากคนกลุ่มนี้ถูกหักหลัง อาจกลายเป็นคนขี้ระแวงไปเลยก็ได้

ผู้ภักดีมักไม่กล้าทำอะไรคนเดียว จะรู้สึกปลอดภัยกว่าถ้าทำกันเป็นหมู่คณะ (ต้องเป็นหมู่คณะที่เขาไว้ใจด้วยนะ) แต่ถ้าอยู่ในภาวะคับขัน เขาก็พร้อมจะขึ้นมาเป็นผู้นำ (เพราะไว้ใจคนอื่น และคนอื่นๆ ให้ความไว้ใจ เลยเป็นผู้นำที่ดีได้) แต่ในขณะเดียวกันคนกลุ่มนี้ก็ปรับตัวง่ายเกินไป (เช่น ปิดตัวเองทันทีเมื่อเจอคนที่ไม่น่าไว้ใจ และเปิดตัวเอง กลายเป็นคนเข้าถึงง่าย เมื่อเจอคนที่ไว้ใจ) ดังนั้นจึงเป็นกลุ่มที่เดานิสัยที่แท้จริงได้ยากสุด

ผู้ภักดีบางคนอาจจะเป็นพวกขี้ระแวง และย้อนแย้งในตัวเอง เช่น ไว้ใจเพื่อน แต่ในใจก็แอบคิดว่าเพื่อนคนนี้ไว้ใจได้มากแค่ไหน ยอมให้คนนี้เป็นผู้นำ แต่ก็ตั้งข้อสงสัยว่าจะดีเหรอ

  1. The Enthusiast ไฮเปอร์

พลังงานล้นเหลือ ชอบทำกิจกรรมต่างๆ ชอบหาประสบการณ์ ทำตามเป้าหมายหรือตามแผนที่วางไว้ มีความร่าเริง อยากรู้อยากเห็น มีความสามารถรอบด้าน (เพราะชอบรับรู้สิ่งใหม่ๆ) เป็น entertainer หรือตลกคาเฟ่ได้เลย

ให้นึกภาพว่ามนุษย์ไฮเปอร์เหล่านี้เหมือนเด็กที่ตื่นเต้นไปเสียทุกอย่าง แต่ก็เบื่อง่ายเช่นเดียวกัน คนกลุ่มนี้ถ้าเบื่อแล้วจะหมดแรงทำอะไรไปเสียเฉยๆ หรือบางทีก็งอแงเอาแต่ใจตัวเอง

ข้อดีของคนกลุ่มนี้นอกเหนือจากที่กล่าวไว้ในย่อหน้าแรกคือเป็นคนแก้ปัญหา เก่ง เพราะช่างสังเกต เลยรู้จักเอาสิ่งที่สังเกตมาประยุกต์ใช้ แก้ปัญหาเฉพาะหน้าไปได้เรื่อยๆ

  1. The Boss เจ้านาย

คนกลุ่มนี้เป็นประเภท ‘ดับเครื่องชน’ คือตรงไปตรงมา ตัดสินใจรวดเร็ว หยิบฉวยโอกาสทุกอย่างที่มีมาใช้ได้ตลอด ไม่ชอบการปิดบัง

เหล่าเจ้านายทั้งหลายจะมีความเป็นผู้นำอยู่ในตัว (ตามชื่อ) แต่จะออกแนว “ปกป้อง” มากกว่า “ปกครอง” แก้ปัญหาเก่ง ใช้คนเก่ง คุมคนเก่ง ชี้นิ้วสั่งให้ใครไปทำอะไรก็ได้ ถ้าเทียบกับคนกลุ่ม 1 (พวกเป๊ะเวอร์) จะมีความเป็นผู้นำต่างกัน

คนกลุ่มเจ้านายจะไม่เน้นกฎเกณฑ์หรือหลักการ ปกครองกันแบบหลวมๆ ให้อิสระเต็มที่ ไม่รู้สึกว่าต้องรับผิดชอบอะไรมากมาย แต่ถ้าให้ผู้เป๊ะเวอร์มาปกครอง ทุกคนจะต้องอยู่ในกฎ ในกรอบ ไม่มีการผ่อนปรน ผู้นำที่เป๊ะเวอร์เหล่านี้จะมีความรับผิดชอบต่อการกระทำของตัวเองมากกว่า

ดังนั้นอย่าแปลกใจถ้าคนกลุ่ม 8 อาจเป็นผู้นำที่ค่อนข้างหัวรุนแรง เพราะเวลาที่คนพวกนี้ฟิวส์ขาด จากผู้นำที่ให้อิสระ อาจกลายเป็นผู้นำบ้าอำนาจได้ และไม่รู้สึกว่าต้องรับผิดชอบการกระทำใดๆ ของตนเอง

  1. The Peacemaker ผู้รักสงบ

คนกลุ่มนี้เป็นนักฟัง ปรับตัวเก่ง อยู่กับใครก็ได้เพราะเออออตามเขาไปหมด กระแสวิ่งไปทางไหน ตัวเองวิ่งไปทางนั้น เหมือนจะเป็นผู้ตามที่ดี เชื่อฟังคนนั้นคนนี้ แต่ข้อเสียก็คือไม่กล้าเสนอความคิดของตัวเอง กลายเป็นว่าไม่มีตัวตนที่ชัดเจน ไม่มีจุดยืนในสังคม ค้นพบตัวเองยาก ไม่รู้ว่าชอบอะไร เพราะปรับตัวตามคนอื่นมากเกินไป

นอกจากนี้ยังเกลียดการเผชิญหน้ากับปัญหาหรือความขัดแย้งต่างๆ เรียกง่ายๆ ว่าเหมือนคนติ๋มๆ ไม่กล้าทำอะไรสักอย่าง มีความเฉื่อยชา ไม่ค่อยกระตือรือร้น ถ้าให้งานที่ไม่มีเดดไลน์กับคนๆ นี้จะดีกว่ามาก เพราะคนกลุ่มนี้เหมือน “เต่า” จากเรื่องกระต่ายกับเต่า ที่วิ่งแข่งไปช้าๆ แต่ถึงเส้นชัยชัวร์

mspkru1

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s